KIGO Stadlandbouw VS Reis: Dag 3 "community growers"Rooftop

Wederom een korte blog van mij over de KIGO-VS reis

Als 2e "bedrijf" op de 3e dag bezochten we een klein initiatief "community growers"van Erik Lindberg.
Erik had op het dak van zijn bedrijfspand (timmerbedrijf) een rooftopfarm aangelegd.
Bij ons bezoek was het voor dit jaar nog niet in productie. Vorig jaar is hij voor het eerst begonnen. Het wordt al snel duidelijk dat Erik een zeer goed willende burger is,
niet gehinderd door veel kennis van Landbouw zet hij zijn beste beentje voort om voor de Community goed eten te verzorgen.

Foto's Paul de Graaf: Erik geeft uitleg aan Bart en de rest van de groep in zijn Rooftop greenhouse

Toch door de chaos heen kijkende zie je de potentie van dit soort initiatieven. Met wat meer inhoudelijke kennis over bemesting, luchtvochtigheid ed is hier echt iets leuks van te maken.
Erik had daarom ook het plan om op een braakliggend stuk grond een buurttuin aan te leggen.

Gelukkig hadden we voldoende tijd, zodat hij ons ook daar mee naar toe kon nemen. Ook hier weer het enthousiasme van iemand zonder al te veel kennis, maar met een enorm doorzettingsvermogen.
Hij is ook alpinist waar deze eigenschap/ kwaliteit ook goed tot uiting komt.

Foto: groep op houtsnipperberg (je kan het echt overal voor gebruiken) bij de wijk locatie.

Op de vraag of de grond vervuild was, gaf hij een zeer interessant antwoord.
"we nemen geen bodemmonsters. In Amerika is er nl een ontzettend sterke aanklaag cultuur en wij kunnen nu op deze vragen heel eerlijk antwoord geven dat wij dit niet weten en dat dit dus een risico is die door de mensen zelf genomen moet worden".
Verder gaf hij zelf aan de vervuiling geen probleem te vinden. Hij schat zelf in dat deze vervuiling nog altijd minder schadelijk is dan al de prefab food in de winkels.

Daarnaast werd er nog en vraag gesteld over risico's van Vandalisme.
Hij gaf aan dat dit een gerede kans had, maar dat hij dit met goede moet telkens weer zou opruimen.
Het aanspreken van de vandalen is hier wat minder voor de hand liggend, omdat veel jongeren in die wijk bewapend zijn met mes of pistool.

Dit liet weer even duidelijk zien dat de VS toch echt en andere plek is als Europa.

Tot slot kan ik alleen maar mijn diepe respect uitspreken voor zo'n mooi mens als Erik met al dat vertrouwen, doorzettingsvermogen en hoop.

Hier nog een filmpje over zijn "bedrijfje"in productie

New York dag 1 - Verslag Excursie Stadslandbouw Urban Ag US

Vandaag het eerste deel van het reisverslag van onze excursie naar de Verenigde Staten. Voorafgaand aan het bezoek aan Chicago en Milwaukee met de studenten en docenten van landbouwopleidingen in het kader van de KIGO stadslandbouw zijn Bas de Groot en ondergetekende in New York wezen kijken.
In onze drie dagen daar brengt het thema stadslandbouw ons op de meest uiteenlopende plekken: een conferentie over samen groeien in de Bronx, een park op een voormalig spoorwegviaduct downtown Manhattan, een ark in Yonkers (ten noorden van NY) en het dak van een loods in Brooklyn. Wat de stadslandbouwprojecten die we hier bezochten bindt is dat ze niet in volle grond staan en vaak meerdere verdiepingen boven maaiveld liggen. Op deze plekken gedijt stadslandbouw in een metropool als New York en er is een uiteenlopende groep mensen actief die nog veel meer mogelijkheden ziet om dit soort ruimtes in cultuur te brengen.

Uitzicht over Manhattan vanaf de Eagle Street Rooftop Farm

Dag 1 - Vrijdag 19 maart 2010

Om half tien staan we voor de metalen deur van een loods in Brooklyn. Als deze opengaat worden we door rooftop farmer Annie Novak meegenomen door verschillende ruimtes, twee trappen op, en nog een derde buitenom om uit te komen op een dak van 750 m2 dat is bedekt met aarde verdeeld in ruggen: de Eagle Street Rooftop Farm. De spruiten en spinazie staan er nog, maar het nieuwe seizoen is ondanks het prachtige voorjaarsweer nog niet begonnen.
Terwijl we genieten van het uitzicht over Manhattan, vertelt Annie Novak over de tuin in het hoge tempo van een New Yorker die gewent is veel rondleidingen te geven. De daktuin is ontworpen als groendak met een grondpakket op een wortel- en waterkerende laag. De zorgvuldig samengestelde grond (gepatenteerde samenstelling door het Gaia Institute) is door toevoeging van hergebruikt polystereen heel licht. Met deze aarde was het mogelijk om een grondpakket van gemiddeld 15 centimeter op te brengen. Door de grond handig te verdelen in ruggen en looppaden (zonder grond eronder) wordt plaatselijk een teeltdiepte tot 20-25 centimeter gerealiseerd zonder extra constructieve maatregelen.

Eagle Street Rooftop Farm

De meeste kosten zijn daarom opgegaan aan het aanbrengen van de aarde (met een kraan vanaf de kade beneden). De tuin heeft vorige jaar haar eerste seizoen meegemaakt en het tuinieren is nog een groot experiment. De omstandigheden op het dak kunnen extreem varieren van storm tot hitte, maar die heeft de tuin goed doorstaan. Beregening vindt plaats met druppelirrigatie en voor dit jaar staat een regenwateropvangsysteem gepland.
De specifieke omstandigheden vragen om gewassen met heel bepaalde eigenschappen. Tot nu toe blijken spinazie en tomaten het goed te doen op het dak. De uitdaging is om de gewassen te vinden die het beste passen bij deze vorm van stadslandbouw. Daarnaast bleek het lastig om de stikstof (N) vast te houden in het grondmengsel. We zijn benieuwd hoe dit project zich verder ontwikkelt. Lees meer hier en over Annie Novak's activiteiten rond de tuin (een verhaal in zichzelf) hier.

Het wonderbaarlijke, eetbare Viooltje op de Union Square Farmer's Market

Hierna ontmoeten we Nevin Cohen van de New School in midtown Manhattan die ons vertelt over verschillende locale voedselinitiatieven en ons meeneemt naar een goede lunchplek (bijkomend voordeel van het bezoeken van mensen die zich met voedselproductie of -planning bezig houden: ze weten waar je lekker en gezond kan eten). Daarna bezoeken we met Nevin de Farmer's Market op Union Square. Een grote boerenmarkt midden in de stad waar zeer interessante producten werden aangeboden die qua aanbod en teeltmethodes zeer kansrijk lijken voor productie in een (peri)stedelijke omgeving.
Volgens Nevin is stadslandbouw in New York de afgelopen 2 jaar sterk ontwikkeld en gaan de ontwikkelingen op dit moment snel. Als voorbeeld noemt hij een initiatief van de gezamenlijke boeren  in het gebied ten noorden van New York om als groep een CSA op te zetten. Naast onderwijs zal hij zich de komende tijd bezig houden met het maken van een kansenkaart voor stadslandbouw in de Five Boroughs van New York. Een project dat we gezien onze eigen interesse in kansen(kaarten) met belangstelling zullen volgen.


Snel door naar BrightFarm Systems, een startup gevestigd op de tiende verdieping van een kantoogebouw aan Broadway. BrightFarm Systems is voortgekomen uit New York Sunworks en biedt expertise op het gebied van hydroponics (groente telen op hydrocultuur) in kassen op daken. Hierover meer in het verslag van zondag in relatie tot het bezoek aan de NY Sunworks' Science Barge.

"Organic produce grown by Red Hook youth" - Red Hook Farm

Als laatste bezoeken we op de bonnefooi Red Hook Farm van Added Value. De Red Hook Farm is opgezet om samen met de buurtbewoners enigszins in de eigen voedselvoorziening te voldoen en hen kennis aan te leren om zelf te groente en fruit te kweken. De locatie is een plak asfalt waarop waar nodig een laag grond is aangebracht. Helaas lukte het niet hier een afspraak te maken met iemand van de organisatie en de farm ligt er wat verlaten bij tussen de IKEA en een parkeerplaats voor schoolbussen. Er is niemand aanwezig al staan in de tunnelkas al weer diverse gewassen klaar om uitgeplant te worden. Dus moeten we het doen met een blik door het hek en het bord dat waarschuwt voor overstekende tractors en koeien (zie vorige post).

Wordt vervolgd

ER roert zich in het Debat!

Schitterende foto van Jan Willem bij artikel Resource op de Marconistrip (foto Michel Mees)

Jan Willem van der Schans, "actie-onderzoeker" bij WUR-LEI en lid van Eetbaar Rotterdam heeft recentelijk 2 bijdragen geleverd aan het Stadslandbouw/ Food-miles debat in het WUR-blad Resource en bij Foodprint op het innovationfoodblog.

Hieronder vind je links naar beide bijdrage

Artikel Resource: Boeren in de Stad

You Tube filmpje Trends in Food Blog nav afsluiting Foodprint tentoonstelling

Groenpas voor Eetbaar Rotterdam

Biologische speciaalzaken introduceren groenpas voor belastingvrij winkelen

Op vrijdag 4 september as. neemt Bas de Groot als Lid van Eetbaar Rotterdam en stadsboer in spe en eerste Nederlander de Groenpas in ontvangst bij de Feestelijke aftrap van dit initiatief bij de Groene Passage in Rotterdam

Op 5 september is de Groenpas voor elke klant te verkrijgen!

De groenpas is een initiatief van de Stichting Promotiebureau Biologische Speciaalzaken, waarin winkeliers en groothandels samenwerken om te zorgen dat winkeliers en consumenten elkaar de komende jaren gaan helpen om de markt voor biologische producten verder te laten groeien. Met de groenpas kan de verduurzaming in de keten op het gebied van transport en energieverbruik worden versneld, evenals de introductie van nieuwe smaakvolle rassen en gezonde producten uit de eigen omgeving.

Het concept van de groenpas is eenvoudig: Voor een bedrag van 100 Euro per jaar krijgt de consument .‘belastingvrijkorting’ Dat betekent 6% korting op alle producten in de deelnemende winkels. Dit percentage staat symbool voor de BTW die de winkelier op dit moment moet afdragen aan de omzetbelasting, terwijl biologische productie het milieu nauwelijks belast. Met deze kortingsactie willen de winkels ook een signaal afgeven naar de politiek om de oproep van Biologica en maatschappelijke organisaties als Natuur en Milieu en Milieudefensie te volgen en de BTW op biologische producten af te schaffen.

De winst voor consument en winkelier van de groenpas is dat de winkelier voor zijn investeringen niet naar de bank hoeft en het rentevoordeel middels kortingen teruggeeft aan de klant. Twee keer voordeel dus: de winkelier kan extra in duurzaamheid investeren dankzij de bijdrage van de consument en de klant heeft al gauw een beter rendement voor zijn/haar geld dan bij de bank en kan daardoor vaker en goedkoper biologische producten kopen.
Als welkomstkado ontvangen deelnemers aan de groenpas de bestseller van Michael Pollan: ‘Een pleidooi voor echt eten’ met eenvoudige regels voor gezond eten, zoals ‘Eet nooit iets wat je grootmoeder niet als voedsel zou herkennen’.

Groene Passage zal een deel van het met deze actie verkregen bedrag investeren in de activiteiten van Eetbaar Rotterdam om agrarische productie in Rotterdam te starten.

Goedemorgen Nederland "Boeren in de Stad"

Op Vrijdag 31 juli heeft Bas de Groot van Eetbaar Rotterdam een interview gehad met Marielle Beers verslaggever van het KRO Programma Goedemorgen Nederland op de Marconistrip. Een verkorte weergave van dit interview is onderdeel van de Serie "boeren in de stad" waar de uitzending over Eetbaar Rotterdam de laatste aflevering van is.


Afl. 1: Stadsboerderij Almere

Beluister dit fragment (10-08-2009)

Sinds 1996 hebben Tineke van den Berg en Tom Saat een biologische boerderij in Almere. In de recreatiegebieden rondom de stad telen zij hun peultjes en aardappelen en tijdens het schooljaar leren ze stadskinderen waar de melk vandaan komt. De koeienstal staat daarom ook altijd open voor bezoekers, waaronder ook verslaggever Marielle Beers.


Afl. 2: Varkens in de stad

Beluister dit fragment (11-08-2009)

We zijn vergeten waar ons eten vandaan komt. Met de manifestatie Foodprint herinnert kunst en architectuurcentrum Stroom ons er aan dat karbonade varkensvlees is. .. Door een varkenshouderij te bouwen in Den Haag komen mensen weer in contact met de bron van voedsel.


Afl. 3: Lokale producten

Beluister dit fragment (12-08-2009)

Je kunt in de supermarkt gewone producten kopen of biologische. Als het aan Drees Peter van de Bosch en Willem Treep ligt komt daar binnenkort nog een variant bij: het lokale product. De twee oudwerknemers van unielever startten twee maanden geleden met hun bedrijf Willem en Drees. Inmiddels liggen er in Amersfoortse supermarkten kistjes met lokale aardappels, kersen en spercieboontjes. Vanmorgen stonden ze nog op het land van boer Gert Verweij.

Afl. 4: Eetbaar Rotterdam

Beluister dit fragment (13-08-2009)

Stadsboerderijen zijn in opkomst. Vaak gaat het dan om een uitgebreide kinderboerderij waar veel aandacht is voor zorg en educatie. Maar in Rotterdam gaan ze het anders doen. Onder de naam Eetbaar Rotterdam zetten stadsbewoners van diverse pluimage zich in voor hoogwaardige akkerbouw midden in de stad. Een van hen is Bas de Groot en hij neemt Marielle Beers mee naar zo’n potentieel stukje bouwgrond...

Vacatures Stadslandbouw

Op dit moment zijn er een paar vacatures in den lande waar stadslandbouw een rol speelt

Boer/medewerker Full-time op de Genneperhoeve te Eindhoven
zie: www.ekobaan.nl onder kopje Natuurbeheer

Werkbegeleider Mens en Tuin voor 21 uur op Mens en Tuin, onderdeel van de Lievegoed Zorggroep, Ita Wegman Divisie te Den Haag
Zie: www.lievegoedzorggroep.nl

Freelance Farmers - Stadslandbouw in de Bay Area

Freelance Farmers vormen een nieuwe loot aan de stam van urban farmers die de privetuinen van de stad in cultuur nemen (zie ook Your Backyard Farmer en My Farm). Binnenkort komt een film uit over de stadslandbouwontwikkelingen in de Bay Area: Edible City. Zie de trailer hier.

Rotterdammers met agrarische ambities gezocht!

Via deze weg willen wij alle Rotterdammers oproepen die bezig zijn of het plan hebben om op kleine schaal agrarische activiteiten (willen) doen in Rotterdam

Dus teelt u eetbare gewassen of houdt u dieren welke een eetbaar product leveren in uw (voor)tuin, op braakliggende stukken grond, in openbaar groen, geveltuintjes, balkons, daken, kelders en al zo niet meer.
Wij hebben als doel om dit potentieel van de kleine stadsagrariër in kaart te brengen en hen met elkaar in verbinding te brengen.

Herkent u zichzelf hierin;

dan willen wij u vragen om een e-mail sturen naar:
eetbaarrotterdam@het-portaal.net en of reageren hieronder bij reacties.

Public Farm 1

Public Farm 1 is een project van WORK Architecture Company voor het 'Jonge Architecten Programma' van het MoMA en P.S.1. Het bouwwerk was vanaf juni 2008 te zien in de binnenplaats van P.S.1. Naast een stadsboerderij gaf het een buitenruimte voor zomerse activiteiten.

P.F.1 is volledig gemaakt van recyclebare materialen, alle benodigde energie komt van de zon en de bevloeiing wordt gedaan met regenwater. De 'akkers' voor groenten, kruiden en fruit zijn geplaatst in kartonnen kokers. Van deze kokers steken een aantal door naar de grond als kolommen, maar het meerendeel vormt een luifel om een schaduwrijke plek te maken. Alle kolommen zijn voorzien van een unieke functie, zoals een oplaadplek voor je mobiele telefoon, een zitplaats of een sapbar bij de boerenmarkt.

Voor meer informatie en foto's zie de website.
Op de website staat ook een geweldig timelapse filmpje van de bouw, zeker het kijken waard!

eerste stadslandbouwproject gestart in rotterdam

Moestuin voor Oud-Feijenoord

ROTTERDAM - Een vervallen binnenterrein tussen de Rotterdamse Rosestraat en Oranjeboomstraat wordt binnenkort opgeknapt tot moestuin voor buurtbewoners.

„Het moet een plek voor stadstuinbouw worden, maar ook een culturele ontmoetingsplaats en speelplek,’’ zegt Robbert de Vrieze van architectengroep Transformers,
Het plan voor een moestuin waar buurtbewoners groente, fruit en kruiden kunnen verbouwen past in de trend van ‘stadsakkers’ die in Amsterdam en Rotterdam voorzichtig de kop opsteken. Zo kent de deelgemeente Delfshaven sinds kort Proeftuin De Punt, een braakliggend bouwterrein met moestuinen, bloemperken en picknick- en barbecueplekken voor omwonenenden. Eetbaar Rotterdam, een denktank die ‘de voedselketen zichtbaar wil maken in de stad’ pleitte onlangs voor meer van zulke plekken én moestuinen op daken.

Lees meer hier in het AD.