Posts tonen met het label kringloop. Alle posts tonen
Posts tonen met het label kringloop. Alle posts tonen

maandag 21 december 2009

Werkbezoek Growing Power deel 2












































Growing Power is gesitueerd in een van de wijken van Milwaukee.
Milwaukee heeft een landklimaat, wat zorgt dat de zomers warmer zijn dan hier en de winters een stuk kouder.

Verwarmen van Kassen

Bij Growing Power hebben ze een aantal manieren om hun kassen en dus hun gewassen te verwarmen.
1- verwarming met gas (niet zo bijzonder)
2-verwarmen dmv een waterbuffer, welke onderdeel is van een Aquaponicssysteem (zie latere blogpost)
4-verwarmen met de aanwezigheid van dieren (zie latere blogpost)
3-verwarmen met hot-mix.

Op de hot-mix zal ik deze blogpost inzoomen.

een hot-mix is een combinatie van producten die dmv het composteringsproces warmte voortbrengt.
Op zich niets nieuws onder de zon, maar....

In een eerdere blogpost heb (zie ook downloads) heb ik het compostverhaal uitgelegd.
Als enigszins vakidioot is dit een beetje de hogerewiskunde versie geworden, daarom zal ik hier de simpele variant even kort schetsen.

composteren voor Dummies:
neem van diverse afvalstromen 70% sterk stikstof houdend materiaal als GFT afval en meng deze met 30% sterk koolstofhoudend materiaal als houtsnippers.
Breng dit in lagen om en om op tot dat je ongeveer een kuub hebt. Houd dit goed nat en controleer door bv een stalen pijp de temperatuur.
Gaat de temperatuur om laag, zet de hoop dan om.

Nu volgt het Hot-mix verhaal:

Ipv een verhouding van 70-30 wordt er voor hot-mix een verhouding van 50-50 aangehouden.
Bij Growing Power gebruiken ze hiervoor;
50% bierborstel in combinatie met gebrande koffiebonen
en 50% houtsnippers.



Deze worden op hopen aangebracht tegen de wanden van de tunnelkassen, waar ze dienen voor isolatie.
Daarnaast wordt er in de 4 hoeken van de kas nog een dergelijke hoop aangebracht.

Dit zorgt ervoor dat de temperatuur enigszins op temperatuur blijft, al worden er bij hele koude nachten de gewassen met plastic extra afgedekt.


Nog een bijkomend voordeel van composteren met hotmix in de tunnelkas is de uitstoot van CO2. Ja CO2 een geweldig gas, waar we in de tuinbouw ontzettend blij mee zijn.
Planten hebben nl een grote behoefte hieraan om te groeien en ze doen het hier dus ook goed op.
CO2 is dus niet altijd een probleem, maar ook een kansgas. Mits uiteraard goed ingezet!

woensdag 11 november 2009

De lessen van Happy Shrimp


Deze zomer is Happy Shrimp failliet gegaan. Happy Shrimp kweekte duurzame garnalen op de Maasvlakte met gebruik van restwarmte van een electriciteitscentrale.

Er waren al langer tekenen dat het niet goed liep met het “Rotterdamse paradepaardje van het groene, duurzaam innovatief ondernemen”, zoals het artikel in FD van vorig jaar, maar het bedrijf pareerde de kritiek, als hier of hier is te lezen.

Nu is dan de stekker er uit getrokken en de website is inmiddels off-line. De redenen zijn nog onduidelijk maar de theorieën lopen uiteen van een verkeerde technische opzet (die als reden werd genoemd om mede-oprichter Bas Greiner te ontslaan) of een slecht management, tot de daling van de dollarkoers.
 
Er was nog sprake van een doorstart, maar de uiterst deadline hiervoor is inmiddels verstreken.

Gezien het innovatieve karakter van het Happy Shrimp project is het van groot belang dat er een goede evaluatie wordt gemaakt van wat er mis ging. De kans dat het mis gaat is bij dit soort projecten altijd levensgroot aanwezig en de echte winst is de lering die getrokken wordt uit het experiment. Tijdens een mini-lezing vorige week bij de Clean Drinks borrel in Rotterdam noemde mede-oprichter Gilbert Curtessi zelf dat hij achteraf gezien wellicht te weinig kritiek heeft gekregen, terwijl die nu juist zo nodig is voor vernieuwing.

Dat het bedrijf failliet is is jammer, maar de subsidie die er in is gestoken is pas echt tevergeefs geweest als de lessen die dit nog steeds bewonderenswaardige experiment biedt niet worden geleerd. De vraag is wie deze taak op zich gaat nemen.

(Met dank aan razende reporter Antoine Miltenburg.)

woensdag 28 oktober 2009

Principes en praktijk van compostering

Tijdens het Rotterdamse Oogst Festival werd door Eetbaar Rotterdam een demonstratie gegeven van verschillende vormen van compostering: De 'gewone' composthoop, wormencompost en wormencompostthee.

De 'gewone' composthoop was deels al voorgecomposteerd en werd in de loop van de dag gevoed met groente-, fruit- en tuinafval, composteerbaar verpakkingsmateriaal, et cetera.

Met dank aan vrijwilliger Angeligue die met de kruiwagen op jacht ging naar alles wat te composteren was. Stadsboer Bas de Groot ruikt of het composteringsproces goed verloopt.

Compost werd door wormen verwerkt tot wormencompost. Op de voorgrond de wormen aan het werk, linksachter de affe wormencompost.

Van wormencompost werd in een oude panty wormencompostthee getrokken in koud water met een beluchtingsapparaatje eronder.

In de kas stond een paneel met Principes en praktijk van compostering. Dit paneel is vanaf nu te downloaden op deze pagina. Zie in de rechterkolom onder Downloads.
Het tijdens het Festival verzamelde composteerbare afval is verplaatst naar de tuin van onze stadsboer Bas de Groot, waar het nu aan het rijpen is om ingezet te worden in een eetbare entree voor een portiekwoning in Rotterdam-Blijdorp

De wormcompostthee is de zondag na het festival ter plekke ingezet om de zieltogende kastanjeboom te steunen.

vrijdag 23 oktober 2009

Polycultuur met vis- en groenteteelt

In de kas van Eetbaar Rotterdam op het Rotterdams Oogst Festival was onder andere een model van een polycultuur met vissen en groenteteelt te zien. Deze manier van telen wordt ook wel aquaponics genoemd: een combinatie van aquacultuur (visteelt) en hydroponics (telen op substraat). Aquaponics is interessant omdat het een manier is om - met voldoende ervaring - zonder grote investeringen op duurzame manier voedsel kan telen. Door de schaal is het in te passen op de plek waar de grootste behoefte is aan voedsel: in de stad. Water wordt grotendeels hergebruikt. Voedingsstoffen worden toegevoegd als visvoer (dit kunnen bijvoorbeeld wormen zijn - die ook weer een rol kunnen spelen bij het opwerken van compost - maar daarover meer in een volgende post), en vervolgens weer onttrokken als mensenvoedsel, bijvoorbeeld sla en kiemgewassen, zoals in dit model. Alleen de benodigde pompenergie is niet uit het systeem zelf te halen, en moet dus elders duurzaam opgewekt worden. Verder is het een systeem wat veel praktijkervaring vergt, en dus een opstart- en leerperiode.



Simpel gezegd werkt het als volgt (zie afbeelding hieronder): in een bak worden vissen gekweekt (1), die verrijken het water waarin ze zwemmen met hun poep. Dit voedingrijke water wordt door het substraat geleid waarin de groente wortelt (2 en 3) die de voedingstoffen in het water gebruiken om te groeien. Het water wordt vervolgens nagezuiverd, bijvoorbeeld met planten (4) en schoon weer naar de vissen geleid om het zwemwater te verversen (1). En zo voort.


Dit systeem wordt onder andere toegepast bij Growing Power van Will Allen. Er zijn daarnaast ook andere voorbeelden van de kleinschalige low-tech toepassing van dit principe, waarvan wij denken dat het kansen biedt voor Rotterdam. Op City Farmer News staat een mooi overzicht van projecten met een systeem a la Allen: als simpel doe-het-zelf systeem, als educatiesysteem, et cetera.

Binnenkort start een serie op deze blog over kansrijke teelten voor Rotterdam, zoals die ook op het RO festival werden getoond. Hierin zal onder andere ingegaan worden op het bedrijf van Will Allen, maar ook op SPIN farming, forest gardening/ permacultuur, en lichtgewicht hydroponics op daken.

vrijdag 25 september 2009

Stadsboer op LlinkRadio 1 programma Atlas

Eetbaar Rotterdam heeft als het om media aandacht gaat niet te klagen.
Zo werden we ook op het Rotterdams Oogstfestival benaderd door Llink en Milieurradio.

voor hen die dit willen beluisteren.

Atlas podcast 1 ongeveer op de helft

Milieuradio (volgt hopelijk snel)

vrijdag 4 september 2009

ER roert zich in het Debat!


Schitterende foto van Jan Willem bij artikel Resource op de Marconistrip (foto Michel Mees)

Jan Willem van der Schans, "actie-onderzoeker" bij WUR-LEI en lid van Eetbaar Rotterdam heeft recentelijk 2 bijdragen geleverd aan het Stadslandbouw/ Food-miles debat in het WUR-blad Resource en bij Foodprint op het innovationfoodblog.

Hieronder vind je links naar beide bijdrage

Artikel Resource: Boeren in de Stad

You Tube filmpje Trends in Food Blog nav afsluiting Foodprint tentoonstelling

maandag 31 augustus 2009

Eerste Hulp bij Composteren voor Rotterdamse Oogst


Eetbaar Rotterdam vraagt u om de handen uit de mouwen te steken




beste stadslandbouw geïnteresseerden,

AS. Zaterdag 5 september gaat Eetbaar Rotterdam aan de slag met het maken en vullen van compostbakken voor de stand van Eetbaar Rotterdam op het Rotterdams Oogstfestival. Dit zal plaatsvinden te Rotterdam-Blijdorp.
Op deze locatie zullen de bakken tijdelijk staan, waarna ze op 18 september zullen verhuizen naar het Heemraadsplein, de locatie van het festival.

In deze 2 weken zal ik de gemaakte hoop meerdere malen omzetten, zodat het composteringsproces al goed op gang is, waarna op het festival compostwormen dit mogen afmaken.
De overige bakken worden op het festival gebruikt om gft afval, houtsnippers en dierlijke mest van de locatie van het festival op die dag op locatie te composteren.

Als je komt helpen ,wat kan je dan meenemen:
-handschoenen
-veiligheidsbril
-snoeischaar
-gft materiaal (ongekookt en zonder sauzen etc) resten van je plaatselijke groentenboer
-vers gemaaid gras
-snoeiafval
-dierlijke mest (konijnenhok incl. stro, maar geen kattenbak inhoud)
-hamer(s)
-nijptang
-riek (hooi of spitvork)/ schep (bats)
-pallets ea. houten latten

Voor een klein hapje en drankje wordt gezorgd.

Start om 14.00 en het zal duren tot 18.00
doel is minimaal 2 compostbakken te maken en er 1 te vullen.
(C/N =30/20 op 1)

Mocht je mensen weten die dit leuk vinden, vraag dan of ze meegaan.
Eetbaar Rotterdam kan alle hulp gebruiken (ook tijdens het festival)

Voor meer informatie en opgeven/ locatie kan je contact opnemen.
info.walden21@gmail.com
06 28 18 77 95


Met vriendelijke groet,

Bas de Groot

Lid - Eetbaar Rotterdam

06-28187795
info.walden21@gmail.com

donderdag 13 augustus 2009

Goedemorgen Nederland "Boeren in de Stad"

Op Vrijdag 31 juli heeft Bas de Groot van Eetbaar Rotterdam een interview gehad met Marielle Beers verslaggever van het KRO Programma Goedemorgen Nederland op de Marconistrip. Een verkorte weergave van dit interview is onderdeel van de Serie "boeren in de stad" waar de uitzending over Eetbaar Rotterdam de laatste aflevering van is.


Afl. 1: Stadsboerderij Almere


Beluister dit fragment (10-08-2009)

Sinds 1996 hebben Tineke van den Berg en Tom Saat een biologische boerderij in Almere. In de recreatiegebieden rondom de stad telen zij hun peultjes en aardappelen en tijdens het schooljaar leren ze stadskinderen waar de melk vandaan komt. De koeienstal staat daarom ook altijd open voor bezoekers, waaronder ook verslaggever Marielle Beers.


Afl. 2: Varkens in de stad


Beluister dit fragment (11-08-2009)

We zijn vergeten waar ons eten vandaan komt. Met de manifestatie Foodprint herinnert kunst en architectuurcentrum Stroom ons er aan dat karbonade varkensvlees is. .. Door een varkenshouderij te bouwen in Den Haag komen mensen weer in contact met de bron van voedsel.


Afl. 3: Lokale producten

Beluister dit fragment (12-08-2009)

Je kunt in de supermarkt gewone producten kopen of biologische. Als het aan Drees Peter van de Bosch en Willem Treep ligt komt daar binnenkort nog een variant bij: het lokale product. De twee oudwerknemers van unielever startten twee maanden geleden met hun bedrijf Willem en Drees. Inmiddels liggen er in Amersfoortse supermarkten kistjes met lokale aardappels, kersen en spercieboontjes. Vanmorgen stonden ze nog op het land van boer Gert Verweij.

Afl. 4: Eetbaar Rotterdam


Beluister dit fragment (13-08-2009)

Stadsboerderijen zijn in opkomst. Vaak gaat het dan om een uitgebreide kinderboerderij waar veel aandacht is voor zorg en educatie. Maar in Rotterdam gaan ze het anders doen. Onder de naam Eetbaar Rotterdam zetten stadsbewoners van diverse pluimage zich in voor hoogwaardige akkerbouw midden in de stad. Een van hen is Bas de Groot en hij neemt Marielle Beers mee naar zo’n potentieel stukje bouwgrond...

vrijdag 3 juli 2009

Zelfetende Tafel


Bij deze de eerste bijdrage van John Bosma, die vanaf nu regelmatig zal berichten over design en aanverwante zaken op het gebied van stedelijke landbouw en voedselvoorziening :

Een visie van duurzaamheid is, dat meubels zo lang mogelijk mee gaan. Op deze manier verspillen ze minder grondstoffen en energie. Ate Atema van Atema Architecture uit New York betwijfelt hardop of die filosofie de juiste weg is naar eco-verlichting. Deze Zelfopetende tafel ((Auto-Cannibalistic Table) is bedoeld als tijdelijk object. De tafel is gemaakt van eierdozen welke met meellijm op elkaar geplakt zijn. De tafel is vervolgens beplant met kruiden. Deze kruiden kunnen worden geoogst terwijl ze nog groeien. Op deze manier kan er gegeten worden waar ook gegroeid wordt en geoogst. Het is de bedoeling dat de planten de tafel weg eten.

De in Nederland geboren Ate verteld dat in de natuur, middelen constant onderhevig zijn aan recycling middels composteren en zich daarna opnieuw vormt. Door mensen gemaakte objecten in het verleden en het heden proberen deze cyclus tegen te houden. In plaats van statische aanwezigheid, de Zelfetende Tafel omhelst het feit dat de natuur in een oneindige cyclus bevindt van hergebruik van materie en energie.

De tafel maakte deel uit van de InDisposed exhibition in Studio-X te New York City ( curatoren: Jen Renzi en Dan Rubinstein) en zal binnenkort worden geëxposeerd op de InDisposed exhibition te Los Angeles.

Ate Atema (www.atemanyc.com/ )
Zelfetende Tafel (Auto-Cannibalistic Table) (2009)
Van 24 juni t/m 10 juli geëxposeerd op de InDisposed exhibition te Los Angeles, USA.
http://indisposednyc.com/

dinsdag 17 februari 2009

Kastuinbouw in de stad / Primair product energie


De ontwikkelingen in de kastuinbouw laten zien dat agrarische activiteiten meer kunnen opleveren dan voedsel, bloemen en basismateriaal voor andere producten.
De kas van nu kan ook energie leveren. Op verschillende locaties in Nederland worden nu kassen gebouwd die als hoofdproduct energie leveren en als bijproduct bijvoorbeeld tomaten.

Minister Verburg (LNV) ziet duidelijk een meerwaarde in deze ontwikkeling en heeft het oorspronkelijke bedrag voor energie-innovaties van 3,5 miljoen euro verhoogd naar 16,3 miljoen euro. Waardoor veel meer aanvragen kunnen worden gehonoreerd.
Juist voor agrarische activiteiten in een stedelijk context zijn deze ontwikkelingen interessant. De stadsagrariër is nl. naast producent van agrarische producten vnl. een dienstenboer.

Zo zie ik een beeld voor mij van een groot kantoorgebouwen complex, waarbinnen een kassencomplex is geïntegreerd waar naast dat hier in een aantrekkelijke ruimte kan worden geluncht, de producten voor de catering worden geteeld door een tuinder, hierdoor de CO2/ zuurstof verhoudingen en luchtvochtigheid van het kantoorgebouw in gezonde verhoudingen aanwezig zijn en als laatst dat de kas energie (warmte en koeling) levert aan het complex, waardoor er minder of geen energie voor stoken van buiten wordt betrokken.

Dit zou een joint venture kunnen zijn van het bedrijf in het kantoor complex, de energie leverancier, het catering bedrijf en de agrarisch ondernemer.

Meer achtergrond informatie
1 en 2

vrijdag 5 december 2008

Ken Yeang in Rotterdam: voedselproductie in gebouwen

Ken Yeang was dit voorjaar te gast bij Re-Inventing Rotterdam. Zijn 'bio-climatic skyscraper' introduceert de rijkheid en complexiteit van eco-systemen in hoogbouw ten dienste van de mensen die er wonen en werken; een hoogbouw die net zo prettig is om te verblijven als een groene woonwijk. Voedselproductie in gebouwen speelt hierbij een belangrijke rol omdat dat de kans biedt kringlopen te sluiten en afval- en milieuproblemen te voorkomen. Naast zijn praktijk als architect doet Ken Yeang al ongeveer 30 jaar onderzoek naar dit onderwerp.

Bekijk een verkorte versie van de lezing en aansluitende discussie hier op Antenne TV.
BIFP (building integrated food production) wordt specifiek genoemd na ongeveer 10 minuten.

vrijdag 26 september 2008

ecoCity Farm

In Australie zijn ondernemers al bezig met compacte landbouw in de stad. In het tv-programma The New Inventors (al weer uit 2006) presenteren ze hun combinatie van groente- en visteelt. Zie clip
Meer info W: hier

maandag 16 juni 2008


Deze blog gaat over het terugbrengen van de voedselkringloop in de stad en waarom dat interessant is.

Dream Farm


Vooruitlopend op de discussie alvast het concept van de dreamfarm, een soort Cradlle to cradle farm avant la lettre zonder enige emissie (noch gas noch vast).
Zonder dat ik een technische expert ben zoek ik het dus vooralsnog in een kleinschalige uitwerking van het industriele ecologie gebeuren.
Bijgaande links
JW